Kleszcz  w powiększeniu (Ixodes spp) Jeszcze kilkanaście lat temu te niewielkie pajęczaki były niemal nieznane. Dziś u wielu osób budzą uzasadniony strach. Nie trzeba prowadzić specjalnych badań by stwierdzić, że jest ich coraz więcej. Niestety, przybywa też ofiar ukąszenia.

Nie oszczędzają psów Od kilku lat obserwuje się wzrost zachorowań psów na przenoszoną przez kleszcze babeszjozę. Jak się okazuje zapadają na nią nie tylko zwierzęta wyprowadzane na spacery do lasu, ale również te, których kontakt z naturą ogranicza się do osiedlowego trawnika i drzewka. W porę nie leczona babeszjoza prowadzi do śmierci zwierzęcia. Kleszcz, wbijając się w skórę psa, zaraża go pierwotniakami Babesia canis, które wnikają do wnętrza czerwonych krwinek powodują ich rozpad. Ze zniszczonej komórki rozmnożone pierwotniaki przenoszą się do kolejnych, powodując narastającą anemie. Pies początkowo staje się osowiały, nie chce jeść, wymiotuje, ma gorączkę, stopniowo słabnie, a w moczu pojawia się krew. Później choroba powoduje zaburzenia w pracy wątroby i nerek, a nie leczona doprowadza do śmierci. Jej rozwój może być błyskawiczny i do najgorszego może doprowadzić w ciągu kilku dni. Leczenie należy podjąć jak najszybciej. Jest ono dość skomplikowane, wymaga częstych kontaktów z lekarzem i jest stosunkowo drogie. Psom podaje się kroplówki, leki niszczące pierwotniaki i osłaniające nerki i wątrobę. W krytycznych sytuacjach konieczna jest transfuzja krwi. Niezbędna jest również odpowiednia dieta. Większość psów udaje się uratować, jednak choroby nie można wyleczyć całkowicie. Zdarzają się jej nawroty, choć najczęściej mają łagodniejszą postać. Dużo rzadziej od babeszjozy psy zapadają na boreliozę. Choroba powodowana jest przez bakterie, których nosicielami są tylko niektóre gatunki kleszczy. W Polsce zachorowania odnotowywane są najczęściej w północno-wschodniej części kraju, jednak przypadki boreliozy znane są z niemal całego kraju. W zależności od postaci choroba najczęściej atakuje układ nerwowy, serce lub stawy. U psów powoduje przeważnie obrzęk i bolesność stawów, gorączkę oraz apatię. Najczęściej atakuje ludzi Niestety, borelioza jest nieuleczalną chorobą, na którą zapadają głównie ludzie. Najbardziej znanym jej objawem jest ciepły, czerwony, stopniowo rozszerzający się rumień pojawiający się wkoło miejsca ukąszenia przez kleszcza. Zakażenie następuje przeważnie w ciągu 24. godzin od ukąszenia, potem rozprzestrzenia się w organizmie. Leczenie jest długie i trwa minimum miesiąc. Niestety, nie wynaleziono jeszcze antybiotyku, który całkowicie wyleczyłby te chorobę. Stąd u chorych obserwuje się nasilenia choroby w 4-6 tygodniowych odstępach. Podobnie jak u psów borelioza powoduje silne bóle stawów, choroby serca oraz układu nerwowego, a w skrajnych przypadkach prowadzi do paraliżu. Odkleszczowe zapalenie mózgu To kolejna poważna choroba, na którą mogą zapaść osoby ukąszone przez kleszcze. Wywołuje je wirus dostający się do organizmu wraz ze śliną kleszcza. Z zainfekowanych komórek wirus przenosi się przez węzły chłonne do centralnego układu nerwowego. Choroba wykluwa się w przeciągu kilku dni, maksymalnie podczas miesiąca. Klasyczny jej przebieg charakteryzują dwie fazy. Pierwsza, trwająca najwyżej tydzień, objawia się podwyższoną temperaturą, zmęczeniem, bólem głowy i stawów. Później następuje okres bezobjawowy, a po nim pojawia się druga faza z wysoką gorączką, paraliżem, porażeniami i uszkodzeniami nerwów. Tak ciężkie przypadki choroby stanowią zaledwie dziesiątą część wszystkich zachorowań, ale i tak corocznie notuje się ich kilkaset. Trzy opisane choroby przenoszone przez kleszcze to nie wszystko. Są również inne, o których wiadomo bardzo niewiele. Niektóre z nich odkryto w Europie dopiero w końcu lat ‘80. Obecnie podejrzewa się, że w Polsce pojawiły się pierwsze przypadki zachorowań na erlichiozę. Ale czy należy wpadać w panikę? Z pewnością nie. Jednak ostrożność z pewnością nie zawadzi.